ساختن قلعهء دمياط كرد . وى به ايجاد يك نيروى دريايى در مصر نيز فرمان داد . « 1 » به نوشتهء اصطخرى ، در دمياط كشاورزى و چهارپا نباشد و جامه‌هاى عالى از آنجا خيزد . « 2 » بعد از مرگ كافور اخشيدى كه فتنه‌ها برخاست ، روميان ده روز باقى مانده از رجب سال 357 با حدود ده كشتى به دمياط آمدند ، مردم را كشتند و صد و پنجاه نفر از مسلمانان را به اسارت گرفتند . « 3 » ابن حوقل مىنويسد : تنّيس و دمياط دو جزيره‌اند كه ميان آب شور و گوارا واقعند . در آن دو جزيره پارچه‌هاى خوبى بافته مىشود كه به تنّيسى و دمياطى معروفند و در روزگار ما ( زمان ابن حوقل ) هر قطعهء از آنها بيست هزار دينار تا سى هزار دينار ارزش دارد و به عراق صادر مىشود . « 4 » مقدسى در وصف دمياط مىنويسد : پس از عبور از يك درياچه ( درياچهء تنّيس ) به درياچهء آب شيرين ديگرى ( درياچه دمياط ) مىرسى و از راههاى تنگ در اين درياچه به شهر دمياط وارد مىشوى كه گشاده‌تر و خوش‌هواتر ، زيبا و جمع و جورتر ، پر ميوه و خوش ساختمان‌تر و پرآب‌تر و كارگرانش ماهرتر و پارچه‌هايش گرانبهاتر و خوش‌كارتر از تنّيس است . گرمابه‌هاى پاكيزه‌تر و ديوارهاى استوارتر و كم‌دردسرتر از تنّيس دارد . در آن دژى از سنگ با درهاى فراوان است . در شهر رباطهاى بسيار است و هر ساله مرزداران شهرها در آنجا گرد آيند . در كرانهء آن ، خانه‌هاى قبطيان است ؛ در آنجاست كه رود نيل به دريا مىريزد . از دمياط علاوه بر پارچه‌هاى رنگين ، نى نيز به دست آيد . در دمياط دولت ماليات سنگينى مىگيرد . « 5 » ناصر خسرو پس از ديدن تنّيس به دمياط رفته و در خاطراتش به قصبهاى سپيدرنگ دمياط اشاره كرده ، ولى وصفى دربارهء خود شهر ندارد . « 6 » در روزگار خليفه الفائز بنصر الله عيسى ( فاطمى ) كه وزير او الصالح طلائع بن رزيك بود ، 600 كشتى در جمادى الاخر 550 در دمياط لنگر انداخت كه آنها را وجيز بن رجار ، صاحب صقلّيه ( سيسيل ) فرستاده بود . آنان دست به غارت و كشتار مردم زدند ، سپس به تنّيس رفتند . « 7 »

--> ( 1 ) . خطط مقريزى ؛ جزء 1 ، ص 599 . ( 2 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 55 . ( 3 ) . خطط مقريزى ؛ جزء 1 ، ص 599 . ( 4 ) . صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 143 . ( 5 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 287 - 290 و 305 . ( 6 ) . سفرنامهء ؛ ص 51 . ( 7 ) . خطط مقريزى ؛ جزء 1 ، ص 600 .